newsy z sieci
- Prawo jazdy W obecnych czasach prawo jazdy AndrychĂłw jest rzeczÄ niemalĹźe niezbÄdnÄ do tego, aby czĹowiek mĂłgĹ normalnie egzystowaÄ. Prawo jazdy Bielsko-BiaĹa nie tylko uĹatwia nam Ĺźycie codzienne, ale i wymagane jest przez wielu pracodawcĂłw. DziÄki temu, iĹź mam
- Kursy na prawo jazdy DuĹźo osĂłb decyduje siÄ zrobiÄ kursy na prawo jazdy aby zwiÄkszyÄ swoje kwalifikacje zawodowe. NaleĹźy dodaÄ, iĹź w chwili obecnej na rynku pojawia siÄ coraz wiÄksza iloĹÄ ofert pracy, gdzie jednym z wymagaĹ jest posiadanie przez kandydata uprawnienia,
- Zwrot podatku z Anglii Oferujemy zwrot podatku z anglii. ObsĹugujemy rĂłwnieĹź takich klientĂłw, ktĂłrzy nie posiadajÄ pozwolenia na pracÄ za granicÄ . Zatrudniamy grupÄ wykwalifikowanych konsultantĂłw, jacy kaĹźdÄ sprawÄ traktujÄ indywidualnie. MoĹźecie byÄ pewni, Ĺźe wasz zwrot p
- Zwrot podatku Irlandia Wiele osĂłb tkwi w przekonaniu, Ĺźe aby otrzymaÄ zwrot podatku irlandia naleĹźy wypeĹniÄ wiele skomplikowanych i niezrozumiaĹych formularzy. KorzystajÄ c z pomocy naszej firmy z pewnoĹciÄ przekonajÄ siÄ PaĹstwo iĹź zwrot podatku irlandia moĹźna otrzymaÄ w
- Kursy na prawo jazdy WybierajÄ c siÄ na kursy prawo jazdy Ĺťarki naleĹźy dobrze przemyĹleÄ wybĂłr odpowiedniego oĹrodka szkoleniowego. Trzeba bowiem braÄ pod uwagÄ fakt, iĹź szkoĹy przeprowadzajÄ ce kursy prawo jazdy z reguĹy zatrudniajÄ niedoĹwiadczonych lub po prostu niewykw
- Prawo jazdy - oĹrodki Obecnie prawo jazdy Ĺťarki jest jednym z bardzo istotnych i potrzebnych dokumentĂłw, jakie z pewnoĹciÄ warto mieÄ. Prawo jazdy przydatne jest zarĂłwno w Ĺźyciu codziennym, jak i w zawodowym. Nie od dziĹ wiadomo, Ĺźe korzystanie z komunikacji publicznej w
- Nawierzchnie poliuretanowe Przy budowie obiektĂłw sportowych powinnai byÄ wykorzystana odpowiednia nawierzchnia. NajczÄĹciej stosowane sÄ w tym celu nawierzchnie poliuretanowe lub sztuczna trawa. Nawierzchnie poliuretanowe charakteryzujÄ siÄ okreĹlonymi wĹaĹciwoĹciami, ktĂłre po
- Skuteczne pozycjonowanie Webmasterzy ktĂłrzy specjalizujÄ siÄ w usĹugach zwiÄ zanych z Internetem oprĂłcz budowy stron WWW na zlecenia zleceniodawcĂłw, wykorzystujÄ c rĂłwnieĹź odpowiednie metody, potrafiÄ tak zareklamowaÄ wskazane serwisy, Ĺźe znacznie zwiÄksza siÄ iloĹÄ ich odwied
- Motocykle ĹlÄ sk Motocykle ĹlÄ sk oraz quady Katowice to gĹĂłwnie pojazdy mechaniczne wykorzystywane w sporcie. WyĹcigi motocyklowe lub wyĹcigi quadami sÄ bardzo popularne w caĹym Ĺwiecie i cieszÄ siÄ coraz wiÄkszym zainteresowaniem. Quady Katowice od niedawna pojawiĹ
- Skutery Katowice Wszystkie rodzaje pojazdĂłw biorÄ c pod uwagÄ iloĹÄ zastosowanych w ich produkcji kóŠdzielÄ siÄ gĹĂłwnie na pojazdy jednoĹladowe a takĹźe dwuĹladowe. Motory Katowice, skutery Katowice, motorowery i rowery sÄ pojazdami jednoĹladowymi. Taki rodzaj pojazdĂł
|
Rtęć |
Rtęć
| Rtęć | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rtęć |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa, symbol, l.a. | Rtęć, Hg, 80 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 12, 6, d | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Właściwości metaliczne | metal przejściowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rtęć (Hg, łac. hydrargyrum, z gr. ὑδράργυρος hydrargyros - płynne srebro) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym (uznana za pierwiastek przez Lavoisiera). Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym[1].
Rtęć występuje w skorupie ziemskiej w ilości 0,05 ppm.
Najważniejszymi minerałami rtęci są:
- cynober HgS
- kalomel Hg2Cl2
- rtęć rodzima Hg
Spis treści |
2 Właściwości
Rozpuszcza metale, tworząc amalgamaty (z wyjątkiem żelaza, platyny, wolframu i molibdenu). Wykazuje dużą lotność – w temperaturze 20 °C w powietrzu znajduje się 14 mg Hg na m³ w stanie równowagi dynamicznej. Dawka progowa rtęci, czyli stężenie uważane za bezpieczne wynosi 0,05 mg Hg na m³ powietrza, dlatego rozlana rtęć stanowi potencjalne niebezpieczeństwo zatrucia.
Kationy rtęci Hg2+ oraz Hg22+ różnią się właściwościami. W analizie chemicznej kation Hg22+ należy do I grupy kationów, natomiast Hg2+ do II.
2 Otrzymywanie
Na skalę przemysłową rtęć otrzymuje się z minerału cynobru, czyli siarczku rtęci(II), przez ogrzewanie w obecności powietrza[2]:
- HgS + O2 → Hg↑ + SO2↑
Proces ten przebiega w dwóch etapach[3]:
- (1) 2HgS + 3O2 → 2HgO + 2SO2↑
- (2) 2HgO → 2Hg↑ + O2↑
Inną metodą jest ogrzewanie HgS wobec reduktora, np. żelaza[2][3]:
- HgS + Fe → Hg↑ + FeS
W warunkach laboratoryjnych rtęć można uzyskać poprzez ogrzewanie tlenku rtęci(II)[4].
2 Zastosowanie
2 Zastosowania historyczne
Rzymianie używali jej do ługowania piasków rzecznych, w celu wydobycia z nich srebra i złota. Tlenek rtęci(II) był głównym składnikiem czerwonej farby, stosowany był do szminkowania i malowania. W średniowieczu alchemicy próbowali stworzyć złoto przez połączenie siarki z rtęcią. Wolna rtęć pod nazwą żywego srebra była trzymana w domach bogaczy jako zabawka. W XVI wieku Paracelsus wprowadził związki rtęci do medycyny i farmacji.
2 Zastosowania rtęci metalicznej
Rtęć znalazła zastosowanie do wypełniania termometrów, barometrów, manometrów, pomp próżniowych, itp. Duże ilości rtęci zużywane są w procesie zwanym amalgamacją[5] do wydobywania złota i srebra (zwłaszcza w złożach o dużym rozdrobnieniu kruszców; metale rozpuszczają się w rtęci tworząc amalgamaty, z których następnie są odzyskiwane przez odparowanie rtęci) oraz do elektrolizy litowców i produkcji materiałów wybuchowych.
Oprócz tego metaliczna rtęć jest stosowana:
- do wytwarzania amalgamatów, wykorzystywanych m.in. do wykonywania plomb dentystycznych
- przy produkcji świetlówek i lamp rtęciowych
W epoce wczesnonowożytnej (co najmniej od XVI wieku, do 1843 r.) rtęci używano do produkcji luster. W związku z tym wielu ludzi chorowało z powodu zatrucia tym metalem. Stosowano ją również do leczenia kiły, poprzez podawanie rtęci doustnie, w zastrzykach i przez nacieranie skóry.
2 Zastosowania związków rtęci
Wiele związków rtęci ma szerokie zastosowanie:
- chlorek rtęci(I) – kalomel, stosowany jest w lecznictwie, do wyrobu elektrod, jako środek ochrony roślin
- chlorek rtęci(II) – sublimat, służy jako katalizator w syntezie organicznej, w metalurgii, jako środek dezynfekujący.
- piorunian rtęci - Hg(CNO)2 ma zastosowanie do wyrobu spłonek i detonatorów.
- odczynnik Nesslera (alkaliczny roztwór jodortęcianu potasu K2[HgI4) - używany w chemii analitycznej do wykrywania amoniaku.
- do produkcji farb okrętowych
2 Działanie biologiczne
Rtęć i większość jej związków jest silnie toksyczna i stanowi częste zanieczyszczenie środowiska. Jeżeli dostanie się do środowiska wodnego, mikroorganizmy metylują ją i w ten sposób powstaje związek metaloorganiczny – dimetylortęć. Jest on rozpuszczalny w tłuszczach, a zarazem bardzo toksyczny i trwały – jest to główna postać rtęci, która przedostaje się do organizmów żywych i kumuluje się w nich. Rtęć w środowisku w postaci dimetylortęci była przyczyną kilku przypadków masowego skażenia środowiska.
Rtęć wchłania się również przez drogi oddechowe w postaci par. Z płuc dostaje się do krwi, gdzie wnika do erytrocytów, w których jest utleniana. Pewne ilości rtęci wnikają też do mózgu i przenikają przez barierę łożyskową do krwi płodu. Wchłonięta w ten sposób rtęć wydala się z moczem i w niewielkim stopniu z kałem. Kumuluje się w nerkach uszkadzając je.
Toksyczność rtęci polega na niszczeniu błon biologicznych i łączeniu się z białkami organizmu. W ten sposób rtęć zakłóca wiele niezbędnych do życia procesów biochemicznych.
Ostre zatrucie parami rtęci wywołuje zapalenie płuc i oskrzeli prowadzące niekiedy do śmiertelnej niewydolności oddechowej. Inne objawy to: krwotoczne zapalenie jelit, niewydolność krążenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Uszkodzeniu ulegają również nerki i układ nerwowy.
Spożycie związków rtęci powoduje ślinotok, wymioty, krwawą biegunkę, martwicę błony śluzowej jelit. Pojawia się również pieczenie w przełyku. Podobnie jak w zatruciu drogą oddechową uszkodzone zostają nerki.
Zatrucie przewlekłe małymi ilościami rtęci powoduje początkowo niespecyficzne objawy takie jak ból głowy i kończyn, osłabienie. W późniejszym czasie dochodzi do zapaleń błon śluzowych przewodu pokarmowego, wypadania zębów i wystąpienia charakterystycznego niebiesko-fioletowego rąbka na dziąsłach. Obserwuje się też postępujące uszkodzenia OUN: zaburzenia snu, upośledzenie koncentracji, zaburzenia pamięci, zmiany w osobowości. Później pojawiają się drżenia rąk i nóg, niezborność chodu. Charakterystycznym objawem jest zmiana charakteru pisma na tzw. "drżące pismo". W zatruciu przewlekłym również obserwuje się uszkodzenie nerek.
2 Ochrona
Przypadkowo rozlana rtęć powinna być starannie zebrana, a jej resztki zneutralizowane przez zasypanie siarką lub specjalnym roztworem np. 20% roztworem wodnym chlorku żelaza(III)
2 Bibliografia
- Witold Seńczuk red.: Toksykologia. Podręcznik dla studentów, lekarzy i farmaceutów Wydanie IV. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002.
- Małgorzata Wiśniewska (red.), Encyklopedia dla wszystkich Chemia, Wydawnictwo Naukowe i Techniczne Warszawa, str. 332
Przypisy
- ↑ W warunkach normalnych w stanie ciekłym występuje jeszcze jeden pierwiastek – brom; ciekłe są także niektóre stopy metali alkalicznych (np. K-Na) i galu (np. Ga-In-Sn) [za CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83th. Boca Raton: CRC Press, 2003, ss. 15-28. .
- ↑ 2,0 2,1 Adam Bielański: Chemia ogólna i nieorganiczna. Warszawa: PWN, 1981, s. 646. ISBN 83-01-02626-X.
- ↑ 3,0 3,1 Włodzimierz Trzebiatowski: Chemia nieorganiczna. Wyd. VIII. Warszawa: PWN, 1978, s. 478.
- ↑ Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula: Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej. Warszawa: PWN, 1954, s. 19.
- ↑ Amalgamacja -. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2010-04-19].
| Układ okresowy pierwiastków | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | ||||||||||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo | ||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||